Tytuł mistrza świata w piłce nożnej to najbardziej prestiżowe wyróżnienie, jakie można osiągnąć w tej dyscyplinie sportowej. Wszyscy chcą grać na mundialu, wszyscy chcą wziąć udział w meczu finałowym. Kto wygrywał w historii piłkarskich mistrzostw świata?

Historia mistrzostw świata

Od pierwszego meczu międzynarodowego do pierwszych mistrzostw świata w piłce nożnej minęło prawie… 60 lat. Bez niespodzianki – jako pierwsi w piłce nożnej zmierzyli się ze sobą Anglicy i Szkoci; miało to miejsce w 1872 roku. Z czasem jednak futbol przybrał dynamiczne tempo rozwoju – założono Międzynarodową Federację Piłki Nożnej, która wpadła na pomysł, że przydałoby się zorganizować najważniejsze międzynarodowe rozgrywki piłkarskie – mistrzostwa świata. Pierwsze próby rozegrania własnych rozgrywek mistrzowskich podjęto przez FIFA już w 1908 roku, ale spełzły na niczym. Pierwszy turniej piłki nożnej robiony na poważnie odbył się tak naprawdę na igrzyskach olimpijskich w 1900 roku, gdzie trwa – z pewnymi przerwami – po dziś dzień.

Popularność piłki nożnej na igrzyskach była tak wielka, że temat mistrzostw świata cały czas siedział w głowie działaczom FIFA. Jej przewodniczący, Jules Rimet, dążył do nich ze szczególnym uporem, a popierały go w tym różne kraje członkowskie federacji – wymienia się Węgry, Włochy, Holandię, Hiszpanię i Szwecję. Decyzję o organizacji mistrzostw świata w piłce nożnej, pierwszych w dziejach, podjęto na kongresie FIFA 28 maja 1928 roku w Amsterdamie. Rok później, tym razem w Barcelonie, ustalono, że pierwszym gospodarzem turnieju finałowego w historii mistrzostw świata w piłce nożnej będzie Urugwaj. Dlaczego? Powodów było kilka, a na pierwszy plan wysuwał się fakt obchodów stulecia niepodległości. Oprócz tego Urugwajczycy byli wtedy jedną z najsilniejszych reprezentacji narodowych na świecie, dodatkowo ich działacze zobowiązali się do pokrycia kosztów podróży uczestników oraz do równego podziału zysków.

Mimo tego turniej organizowany w Ameryce Południowej nie był dla Europejczyków komfortowym wyborem. W tamtych czasach podróż do Ameryki Południowej oznaczała dwutygodniową żeglugę. Dodatkowo – mimo obietnicy Urugwaju – swoje robił kryzys ekonomiczny. Koniec końców na kontynencie amerykańskim zjawiło się kilku przedstawicieli Starego Kontynentu, lecz nie było ich wielu. Ostatecznie w pierwszym turnieju w historii mundiali wzięły udział zespoły przede wszystkim południowoamerykańskie, ale też z Ameryki Północnej oraz cztery z Europy. Były to: Urugwaj, Argentyna, Chile, Brazylia, Boliwia, Peru, Paragwaj, Meksyk, Stany Zjednoczone, Francja, Jugosławia, Rumunia oraz Belgia.

Historyczny turniej finałowy MŚ w 1930 roku rozpoczął się w fazie grupowej, z której do fazy pucharowej – a konkretnie do półfinałów – awansowały cztery drużyny. W Montevideo Argentyna wygrała z USA, z kolei Urugwaj pokonał Jugosławię. W obu meczach padły wysokie wyniki – po 6:1 – co zwiastowało pasjonujący finał mistrzostw świata, tym bardziej że obie nacje ostro ze sobą rywalizują. W pełnym pasji spotkaniu Urugwaj zwyciężył 4:2, zdobywając pierwszy tytuł mistrza świata w piłce nożnej!

Później historia mistrzostw świata rozkręciła się na dobre. Za wyjątkiem przerwy spowodowanej drugą wojną światową turniej finałowy odbywa się co cztery lata, za każdym razem w innej części globu. Mundial gościł już na każdym kontynencie, a najbliższe mistrzostwa świata zostaną rozegrane w Ameryce Północnej, gdzie gospodarzy turnieju będzie aż trzech – USA, Meksyk oraz Kanada. Swoje rozdziały w zmaganiach o Puchar Świata zapisała reprezentacja Polski. Wiadomo, że Biało-Czerwoni nigdy nie byli regularnie wiodącą siłą, ale dwukrotnie zajmowali trzecie miejsce – w 1974 i 1982 roku. Tytuł mistrzowski nigdy nie był im dany.

Standardem mistrzostw świata jest to, że zmagania tam rozpoczynają się w fazie grupowej. W przeszłości zdarzało się, że po jednej takiej fazie następowała… druga faza grupowa, po której nieraz odbywały się grupy finałowe. Potem już jednak turnieje odbywały się w formule niemalże identycznej do dzisiejszej, a zmieniała się głównie liczba uczestników. Kolejny mundial będzie wyjątkowy nie tylko dlatego, że jego rozgrywki odbędą się w trzech krajach (w przeszłości tylko raz odbywały się w więcej niż jednym państwie – w Korei Południowej i Japonii).

Do Północnej Ameryki uda się bowiem aż 48 reprezentacji! Grup będzie aż 12 (dotychczas było osiem grup), a z każdej grupy awansują dalej po dwie najlepsze drużyny, a także ośmiu przedstawicieli z drugich miejsc. Następnie dojdzie do standardowej fazy pucharowej, gdzie przegrany odpada z turnieju. Na tym etapie o losach danej reprezentacji będzie decydował jeden mecz – i tak aż do wielkiego finału.

Zwycięzcy mistrzostw świata

Historia piłkarskich mistrzostw świata widziała do tej pory 22 drużyny mistrzowskie, które przebrnęły przez zmagania fazy grupowej, jak i fazy pucharowej. Nie ma wśród nich rzecz jasna reprezentacji Polski, ale nie brak największych tuz w dziejach futbolu. Absolutnym rekordzistą, jeśli chodzi o zdobyty tytuł mistrza świata, jest Brazylia – wygrała go pięć razy. Czterokrotnie zwycięstwo przyznawano Niemcom oraz Włochom, z kolei Argentyna wygrywała MŚ trzy razy.

Błędem jest myślenie, że złoty medal mundialu zakładali przedstawiciele całego świata. Na mistrzostwach od zawsze dominowali przedstawiciele europejscy oraz południowoamerykańscy. Dotychczasowi zwycięzcy mistrzostw świata są następujący:

Urugwaj – 1930
Włochy – 1934
Włochy – 1938
Urugwaj – 1950
Niemcy (Zachodnie) – 1954
Brazylia – 1958
Brazylia – 1962
Anglia – 1966
Brazylia – 1970
Niemcy (Zachodnie) – 1974
Argentyna – 1978
Włochy – 1982
Argentyna – 1986
Niemcy (Zachodnie) – 1990
Brazylia – 1994
Francja – 1998
Brazylia – 2002
Włochy – 2006
Hiszpania – 2010
Niemcy – 2014
Francja – 2018
Argentyna – 2022

A kto wygra w 2026 roku? Cóż, nowe zasady mistrzostw świata mogą namieszać, ale faworyci są niezmienni: Francja, Argentyna, Anglia i Portugalia. A może gospodarze Mundialu 2026 sprawią niespodziankę?

Zestawienie finalistów mistrzostw świata

Po każdym mundialu najwięcej mówi się o jego zwycięzcy, ale w cieniu chwały jednych odbywa się też dramat drużyny, która zajmuje drugie miejsce. W tym kontekście przodownikiem jest Holandia, która – wbrew temu, co by się komuś mogło wydawać – nigdy nie zdobyła mistrzostwa świata. “Oranje” trzykrotnie dochodzili do finału i za każdym razem go przegrywali! W 2010 roku ograła ich Hiszpania, w 1978 roku Argentyna, z kolei w 1974 roku Niemcy Zachodnie. Po dwa finały przegrały również Czechosłowacja oraz Węgry, które swego czasu były prawdziwą potęgą.

Madziarzy byli także autorami jednej z największych mundialowych niespodzianek, gdy w 1954 roku sensacyjnie wręcz przegrali z Niemcami, które zdobyły pierwszy tytuł w swoim CV. Król strzelców grał wtedy dla Węgier – był nim wybitny Sándor Kocsis – a w finale już po 8 minutach było 2:0 (Kocsis nie strzelił, ale trafił choćby Ferenc Puskás). RFN strzeliła potem jednak trzy gole i okazała się najlepsza!

Jest też kilka drużyn, które zajmowały trzecie miejsce, zakładając brązowe medale, ocierając się o wielki finał. W tym gronie znaleźć można przede wszystkim reprezentację Polski, która dwa razy przegrywała półfinały MŚ. Do legendy przeszedł już “mecz na wodzie” z RFN na ich ziemi w 1974 roku. Gospodarze turnieju potem pokonali Holandię. Z kolei w 1982 roku reprezentację Polski pogrążył Paolo Rossi (kolejny król strzelców), dzięki czemu Italia wygrała z Biało-Czerwonymi na stadionie Camp Nou w Barcelonie.